Ook on topic

De Karun-schat, of de Lydische schat, bestaat uit 363 voorwerpen uit de graven van de Lydische adel uit de 7e eeuw v.Chr.: gouden sieraden, zilveren vaten, rituele voorwerpen en stukken stof met gouden borduursels. De schat werd in 1966 ontdekt bij het dorp Güre in de provincie Uşak, illegaal naar de VS uitgevoerd en bijna drie decennia lang bewaard in de collectie van het Metropolitan Museum of Art in New York. Na gerechtelijke procedures in 1993 werden de voorwerpen teruggegeven aan Turkije. Qua artistieke kwaliteit is de collectie vergelijkbaar met de beste voorbeelden van de juwelenkunst uit het oude Klein-Azië.

In 1966 vonden boeren voorwerpen in een grafheuvel en verkochten deze in het geheim aan tussenhandelaren. Enkele jaren later kwamen de artefacten terecht in de collectie van het Metropolitan Museum of Art. In 1984 ontdekte de Turkse journalist Özgen Acar ze in de catalogus van het museum en veroorzaakte daarmee een internationaal schandaal. Na jarenlange rechtszaken werd de collectie in 1993 teruggegeven aan Turkije. Dit werd een van de eerste spraakmakende precedenten voor de teruggave van archeologische schatten en had invloed op de internationale regels voor de handel in oudheden.

In 2006 kwam aan het licht dat twee voorwerpen uit de collectie – een munt en een gouden broche in de vorm van een hippocampus (gevleugeld zeepaardje) – waren vervangen door vervalsingen. De directeur van het museum, Kazım Akbıyıkoğlu, bekende de diefstal en verklaarde dat hij dit had gedaan vanwege gokschulden; hij kreeg een gevangenisstraf van 13 jaar. De broche kon in november 2012 naar Turkije worden teruggebracht. Dit schandaal werd een van de meest ophefmakende in de geschiedenis van de Turkse musea en leidde tot een grondige herziening van de beveiligingssystemen voor de collecties.

Ja. Het museum herbergt een uitgebreide regionale collectie: beeldhouwwerken, kruiken, stenen bijlen, Hellenistisch glaswerk, Romeins aardewerk en stèles uit de antieke stad Blaundus. Er is ook een afdeling met prehistorische vondsten — stenen werktuigen, vroege bronzen voorwerpen en keramiek uit de bronstijd en de ijzertijd. Een apart tentoonstellingsgedeelte is gewijd aan de geschiedenis van de diefstal en de teruggave van een schat — een zeldzaam geval waarin een museum openlijk vertelt over het criminele lot van zijn tentoonstellingsstukken.

Blaundus is een antieke stad, gelegen op ongeveer 40 km van Uşak. De vondsten uit de opgravingen vormen een apart, minder bekend deel van de tentoonstelling: beeldhouwwerken, stèles en keramiek uit de Hellenistische en Romeinse periode. Voor wie niet alleen geïnteresseerd is in Lydische onderwerpen, is dit een waardevolle aanvulling die de archeologische diversiteit van de hele provincie laat zien.

Dat is inderdaad de gangbare opvatting in de geschiedwetenschap. Het Lydische koninkrijk, met als hoofdstad Sardis, wordt beschouwd als de bakermat van ’s werelds eerste reguliere geslagen munt: de gouden electrum-stater uit de 7e eeuw v.Chr. Hieraan ontleent de uitdrukking „rijk als Croesus“ zijn oorsprong – naar de laatste Lydische koning Croesus, wiens fabelachtige rijkdom een begrip is geworden. Het Uşak Arkeoloji Müzesi bewaart artefacten uit precies die periode.

Het fotograferen van de gouden voorwerpen uit de Karun Hazinesi-collectie is doorgaans beperkt. De regels kunnen veranderen, dus het is raadzaam om deze bij de ingang te controleren. In de overige zalen zijn de beperkingen doorgaans minder streng, maar u kunt dit het beste ter plaatse bij het personeel navragen.

De beste tijd voor een bezoek is in de lente (april–mei) en de herfst (september–oktober). In deze seizoenen is het weer aangenaam om door de regio te reizen, zijn er minder toeristen en zijn de wegen in Uşak en omgeving vrij. In de zomer kan het erg warm zijn, wat belangrijk is om in gedachten te houden als u van plan bent om naast het museum ook de openluchtarcheologische vindplaatsen Sardis of Blaundus te bezoeken.

In 1984 ontdekte Özgen Acar – een Turkse journalist die gespecialiseerd was in onderzoeken naar de smokkel van cultuurgoederen – voorwerpen uit de Karun Hazinesi in de officiële catalogus van het Metropolitan Museum of Art. Hij maakte de illegale herkomst van de collectie openbaar en veroorzaakte een internationaal schandaal, wat leidde tot een rechtszaak. Acar kreeg internationale erkenning en werd een van de sleutelfiguren in de strijd tegen de uitvoer van cultuurgoederen uit Turkije.

Het belangrijkste onderscheidende kenmerk is de aanwezigheid van de Karun Hazinesi en een unieke tentoonstellingsruimte over de geschiedenis van de diefstal, het proces en de teruggave. Een dergelijke aanpak, waarbij een museum openlijk vertelt over het criminele verleden van zijn tentoonstellingsstukken, komt uiterst zelden voor. De combinatie van een uitmuntende oude collectie en het documentaire verhaal over de terugkeer ervan maakt het museum niet alleen interessant voor liefhebbers van archeologie, maar ook voor mensen die zich bezighouden met cultureel erfgoed en internationaal recht.

Logische opties: Sardis (ongeveer 100 km ten westen van Uşak) — de hoofdstad van het Lydische koninkrijk, waar een deel van het regionale archeologische materiaal vandaan komt; de antieke stad Blaundus (ongeveer 40 km van Uşak); het kuuroord Hierapolis in Pamukkale in de naburige provincie Denizli. De reis kan worden opgezet als een miniroute door West-Anatolië met uitvalsbasissen in İzmir of Denizli.

De dichtstbijzijnde luchthaven is Uşak Havalimanı (USQ), maar er zijn maar weinig regelmatige vluchten naar deze bestemming. Het is handiger om naar İzmir (ADB) of Denizli (DNZ) te vliegen: vanuit İzmir duurt de rechtstreekse busrit naar Uşak ongeveer 4–5 uur, vanuit Denizli ongeveer 2 uur. Controleer de busdienstregeling van tevoren — er vertrekken meerdere keren per dag bussen vanaf de busstations van beide steden.

Vanaf het centrale busstation van Uşak is het ongeveer 10 minuten met de taxi of de stadsbus naar het stadscentrum. Het Uşak Arkeoloji Müzesi ligt op loopafstand van de hoofdstraat van de stad. GPS-coördinaten: 38.6742° N, 29.4034° O — deze kunt u in elke navigatiesysteem invoeren. Het museum is klein en gemakkelijk te vinden.

Het is raadzaam om voor uw bezoek de actuele openingstijden en ticketprijzen te controleren: het museum is klein en de openingstijden kunnen soms veranderen. Het is ook verstandig om van tevoren te informeren naar de regels voor het maken van foto’s — het fotograferen van gouden voorwerpen uit de Karun Hazinesi is doorgaans beperkt of verboden. Deze informatie kunt u telefonisch of via de website van het provinciale bureau voor cultuur opvragen.

De grote zaal met de Lydische schat vraagt om een aandachtige, rustige bezichtiging. Elk van de 363 voorwerpen – gouden sieraden, zilveren vaten, rituele voorwerpen – gaat vergezeld van gedetailleerde teksten over de context van de vondst en de omstandigheden waarin de collectie is teruggekeerd. Het is aan te raden de labels te lezen: ze verrijken de beleving van de tentoongestelde stukken aanzienlijk. Voor deze zaal moet u minstens 45–60 minuten uittrekken.

Een apart deel van het museum is gewijd aan de manier waarop de voorwerpen illegaal werden uitgevoerd, door journalist Özgen Acar in het Metropolitan Museum of Art werden ontdekt en in 1993 werden teruggegeven, evenals aan het schandaal rond de diefstal van de zeepaardjesbroche in 2006. Dit gedeelte is uniek voor Turkse musea en bijzonder interessant voor iedereen die zich bezighoudt met cultureel erfgoed en internationaal recht.

Na de grote zaal is het de moeite waard om ook de overige afdelingen te bezoeken: antieke voorwerpen uit Blaundus – beeldhouwwerken, stèles, keramiek; Hellenistisch glaswerk en Romeinse artefacten; de prehistorische afdeling met stenen werktuigen en vroeg-bronzen voorwerpen. Deze tentoonstellingen geven een beeld van de archeologische diversiteit van de provincie gedurende enkele millennia. Gemiddeld duurt een bezoek aan het hele museum ongeveer 90 minuten.

Als je genoeg tijd hebt, is Uşak een handige uitvalsbasis voor een rondreis door West-Anatolië. Op 40 km afstand ligt de antieke stad Blaundus, en 100 km naar het westen ligt Sardis, de hoofdstad van het Lydische Rijk. Pamukkale, met de thermale bronnen van Hierapolis, ligt in de naburige provincie Denizli. U kunt de reis als een 2- tot 3-daagse route samenstellen, waarbij u enkele belangrijke bezienswaardigheden in de regio bezoekt.